Contact: Duinwaterbedrijf Zuid-Holland
Lokatie: Duinvoet bij Wassenaarse Slag, Wassenaar
Aantal hectaren: 12
Toegankelijk voor publiek: nee, wel goed te zien vanaf de hoger gelegen openbare weg, er staat een informatiepaneel.

Inleiding
Tot het begin van deze eeuw maakte De Klip deel uit van het duingebied dat de noordoostelijke grens met het oude duinlandschap vormde. Vanaf 1900 werd er eerst kleinschalig met paard en wagen zand gewonnen. In 1923 kwam het stuk grond in handen van een bouwbedrijf en vanaf toen heeft er grootschalige zandwinning plaats gevonden waardoor er een groot gat aan de binnenduinrand ontstond. Vanaf 1930 werd het land verpacht voor bollenteelt. Toen er in 1974 een puttenserie aan de rand van De Klip werd geplaatst ontstond er een conflict tussen de bollencultuur en de waterwinning over het gebruik van bestrijdingsmiddelen. Dit leidde in 1993 tot een beëindiging van de pacht. Vanaf die tijd kon het terrein een natuurbestemming krijgen.

Omvorming
Eind 1996 werd het voormalige bollenterrein omgevormd tot natuurgebied. Het was onmogelijk om het oude reliëf weer te herstellen omdat er zoveel zand was afgegraven dat het terrein over een oppervlakte van 12 hectare zo'n 20 meter opgehoogd zou moeten worden. Er werd gekozen om de voedselrijke bovenlaag van zo'n 25 centimeter af te graven. Daarna werd er reliëf aangebracht door met zand te schuiven.
De 12 hectare op De Klip is daarna bewust niet beplant. In de winter van 1995/1996 lag er alleen nog maar een kale vlakte, waar de natuur verder haar werk moest doen. Dit betekende dat de wind nog heel wat zand heeft kunnen verplaatsen. De verwachting was dat er een grote verscheidenheid aan leefmilieus zou ontstaan met plaatsen waar water opwelt en hogere delen die droog zijn. Over het terrein loopt een duinbeek die voedselarm en betrekkelijk koel kwelwater af voert. De drogere delen van het terrein zijn tot en met het derde seizoen na het afplaggen vooral begroeid geweest met ruigteplanten. Langzaamaan neemt de dichtheid van de begroeiing af. Een begroeiing met karakteristieke planten van voedselarme milieus, die kenmerkend zijn voor zo'n duin(beken)landschap, is nog ver weg. De komende jaren moet eerst stabilisatie optreden, zodat de ruigte vanzelf verdwijnt en de voedselrijkdom van de bodem zo veel mogelijk uitspoelt. Vier jaar is voor de natuur een zeer korte periode, men zal nog wel tien of misschien zelfs twintig of dertig jaar moeten wachten voor de natuur haar weg heeft gevonden in dit voormalige bollenterrein.

Verwachte flora en fauna
Uiteindelijk moet De Klip een landschap worden dat de overgang van de duinen naar het achterland karakteriseert: van open water naar droge duinen gevarieerde vegetatieontwikkeling. Vogels, waaronder steltlopers als de grutto en de wulp, kunnen in de toekomst hier hun plaats vinden. Hetzelfde geldt voor padden, salamanders en kikkers. De variatie zal door de begrazing alleen maar toenemen.