Natuur & Landschap Historie Cultureel Erfgoed Vrije tijd & Bezoekersinfo Adressen

Historie

Door de vorming van de Oude duinen vanaf 5000 jaar geleden konden de eerste bewoners zich vestigen; zij leefden van jagen en vissen. 2000 Jaar geleden werd de zuidelijke oever van de Rijn een strategische grens van het Romeinse Rijk en uit die tijd zijn rondom Leiden verschillende nederzettingen gevonden. Op de in zee uitstekende riviermonding bij Katwijk hadden de Romeinen het fort Brittenburg gebouwd. Dat is in de loop der eeuwen door de zee verzwolgen nadat de Lek de belangrijkste tak van de Rijn was geworden en de Oude Rijn zijn stuwkracht en zijn landtong in zee verloor.

Een dramatische verandering van het landschap vond plaats door de enorme zandverstuivingen die leidden tot de vorming van de Jonge duinen (de huidige duinen) tussen 1000 en 1600.

Niettemin is het historisch belang van de Oude duinenrijen en de rivierbeddingen nog steeds zichtbaar aan de ligging van de middeleeuwse dorpskernen en de oude wegen. In de 9e eeuw werd Leiden de meest belangrijke stad omdat het was gelegen op het kruispunt van wegen: het noord-zuid verkeer liep over de oostelijke Oude duinruggen en oostwaarts ging men over de Rijnoevers. Leiden werd een bloeiende stad vanaf de 14e eeuw, overleefde een historisch beleg door de Spaanse legers (1573-'74) en kreeg vervolgens de eerste Nederlandse universiteit (1575). In de 18e eeuw werd Den Haag belangrijker.

Langs de kust heeft de visserij zich sinds de Middeleeuwen ontwikkeld tot een belangrijke bestaansbron. Een vleugje van de traditionele visserscultuur kan nog steeds gevonden worden in Scheveningen en Katwijk aan Zee. Maar beide plaatsen hebben vanaf ongeveer 1900 een ontwikkeling tot badplaats gekend; onder invloed van de ligging van Den Haag is de toeristische ontwikkeling in Scheveningen wat sneller gegaan dan in het meer geïsoleerde Katwijk.