Natuur - Dieren


Dolfijn van Cuvier
(Ziphius cavirostris)

Namen en verwantschap
Nederlands: dolfijn van Cuvier
Engels: Cuvier’s beaked or goose-beaked whale
Frans: ziphius
Spaans: zifio de Cuvier
Duits: Cuvier-Schnabelwal

Zeezoogdier; orde: Cetacea (walvissen); onderorde: Odontoceti (tandwalvissen); familie: Ziphiidae (spissnuitdolfijnen).

Beschrijving
Deze dolfijnen hebben een lang en robuust lichaam. De rugvin kan in vorm variëren van een driehoek tot een sikkel en de borstvinnen zijn kort en stomp. De staartvin is breed en loopt door (er zit dus geen inkeping in het midden). Deze staartvin kan zo groot zijn als een kwart van de lichaamslengte. Het lage voorhoofd van Cuviers dolfijn loopt uit op een brede, stompe snuit die, naarmate de dolfijn ouder wordt, steeds minder duidelijk zichtbaar wordt. De lijn van de mond is naar achteren toe omhoog gekruld zodat het net lijkt alsof de dolfijn lacht. Mannetjes hebben twee tanden op de punt van de onderkaak die nog net zichtbaar zijn als de mond gesloten is.
Kleur: De kleur van deze dolfijnen varieert van zwart tot bruin met witte of crèmekleurige vlekken en cirkelvormige littekens aan de onderzijde en flanken. Oudere mannetjes hebben grote witte vlekken van hun snuit tot op het midden van de rug.
Lengte: volwassenen van 5,5-7m; pasgeborenen: 2-3 m.
Gewicht: volwassenen tot ongeveer 3000 kg; pasgeborenen tot 250 kg.

Verspreiding
De dolfijn van Cuvier is verspreid over een zeer groot gebied: van tropische tot aan gematigd koude wateren van de Atlantische, Stille en Indische oceaan. De enige plaats waar ze niet voorkomen is rond de poolcirkels.
Migratie: populaties van deze soort blijven voornamelijk op dezelfde plek. Komen veel voor rond eilanden in de oceanen en in afgesloten zeeën als de Japanse zee en de Middellandse zee.

Habitat
De dolfijn van Cuvier houdt van diep water en wordt dan ook zelden in de buurt van de kust aangetroffen.

Voedsel
Inktvis, diepzeevis maar ook krab en zeester behoren tot het voedsel van deze dolfijn.

Gedrag en voortplanting
Sociaal Gedrag: meestal treft men ze aan in groepen van twee tot vijfentwintig dieren, maar oude mannetjes worden ook wel alleen aangetroffen.
Mobiliteit: het zijn niet echt acrobaten, maar het komt wel eens voor dat ze opspringen uit het water, om dan vervolgens nogal onhandig neer te komen. Het zijn wel goede duikers: ze kunnen zo’n 20 tot 40 minuten onder water blijven. Daarbij ligt hun maximale snelheid rond de 5 knopen.
Bijzonderheden: deze dolfijnensoort kan heel diep duiken en gaat daarbij bijna recht naar beneden.
Voortplanting: over de voortplanting van deze soort is bijna niets bekend. Het lijkt erop dat er geen vast patroon is voor paren en baren: kalveren worden het hele jaar door geboren.

Predatie en competitie
Onbekend.

Bedreigingen
Alle bedreigingen voor deze soort zijn afkomstig van de mens: voornamelijk visnetten of andere lijnen waarin ze verstrikt raken. Er wordt wel jacht op ze gemaakt, maar niet zoveel dat het een bedreiging voor de soort zou kunnen zijn.

Bescherming
Bern Conventie Appendix II
CITES: app. II
EU Habitatrichtlijn, bijlage IV
IUCN beschikt over te weinig informatie om tot een oordeel te komen.

Aantallen
Onbekend.

Aanbevolen literatuur en bronnen:
www.cetacea.org
www.wdcs.org
animaldiversity.ummz.umich.edu
quin.unep-wcmc.org
www.whalecenter.org
The Magna Illustrated Guide to Mammals of Britain and Europe
M. Würtz and N. Repetto, Walvissen & Dolfijnen.