Natuur & Landschap Historie Cultureel Erfgoed Vrije tijd & Bezoekersinfo Adressen Hotels

Historie

Ontstaan. Het dorp Hillegom is waarschijnlijk omstreeks de 8e of de 9e eeuw ontstaan, op de brede oostelijke strandwal waar ook Lisse en Sassenheim zijn ontstaan. In die tijd leefden de mensen in deze streek van primitieve landbouw en veeteelt, jacht en visserij; het waren overwegend Friezen, maar ook Franken en Saksen. De aantrekkingskracht van Hillegom was de aanwezigheid van een beek die ontsprong in de Oude duinen en uitmondde in de veenmoerassen van het Haarlemmermeergebied. De bron van deze beek zal zijn gelegen in de kom van het dorp nabij de Oude Beek, waar vermoedelijk al in de 12e eeuw een aan de Heilige Martinus gewijde kerk is gesticht (thans locatie van de Nederlands Hervormde Maartenskerk). De naam Hillegom is waarschijnlijk een samenvoeging van de woorden hille (hoogte, duin) en gumme (hof, tuin). De eerste eeuwen zal de nederzetting niet groot zijn geweest; zelfs in 1496 telde Hillegom nog maar 61 woningen en ongeveer 350 inwoners. Drie eeuwen later, in 1795, werden er bij de eerste officiële volkstelling 1050 inwoners geteld. Hillegom was een zgn. ambachtsheerlijkheid, die ooit onder de graven van Holland ressorteerde en later zelfs te koop is geweest. In 1722 kocht Mr. Jan Six, burgemeester van Amsterdam, Hillegom uit de Grafelijke Domeinen.

Van groente naar bollen. Eeuwenlang waren het vooral de Hillegomse groentekwekers die bekendheid hadden verworven. In 1717 werd hen zelfs toegestaan een eigen markt te houden in Amsterdam. Pas in de 19e eeuw maakten de groentetuinen en de akkers geleidelijk plaats voor de bloembollenvelden. Na 1850 werden ook duinen en bossen afgegraven, vooral om zand te leveren voor nieuwe woonwijken en spoordijken en later voor de fabricage van kalkzandsteen (bijv. de Hillegomse zandsteenfabriek). De vrijkomende geestgronden waren ideale bollengronden. Het rustige duindorp Hillegom groeide zo in korte tijd uit tot het snelkloppend hart van een miljoenenbedrijf, de bloembollenindustrie. Ook het aantal inwoners is snel gegroeid: in 1894 ruim 4300 inwoners en in 2000 meer dan 20.000. De snelle opkomst van de bloembollencultuur en de daarmee gepaard gaande vraag naar arbeidskrachten heeft hierbij zeker een rol gespeeld.

Landgoederen. Helaas is bij het afgraven van de duingronden ook een aantal landgoederen en buitenplaatsen verloren gegaan. Hieronder bevinden zich het buiten Lapinenburg en het daar tegenover gelegen Elsbroek waar, zo wil het verhaal, Rembrandt tijdens een logeerpartij bij zijn vriend Six in 1645 de ets "Het bruggetje van Six" vervaardigde. Hoewel deze landgoederen niet meer bestaan vind je hun namen nog wel terug in de Hillegomse straten en wijken; dit geldt ook voor Treslong, Horst ten Daal en Weeresteyn. Gelukkig is er ook een buitenplaats behouden, namelijk het Hof van Hillegom, het tegenwoordige raadhuis. Dit gebouw was in 1356 reeds in gebruik als pleisterplaats van de Landgraaf, maar het bestond zeker al eerder. Het Hof heeft vele eigenaren gehad alvorens het in 1903 door de familie van Waveren aan de gemeente Hillegom werd geschonken. Nu wordt het prachtige pand onder andere gebruikt voor trouwerijen.