|
Plaatsen |
| Lisse |
| |
![]() |
Cultureel Erfgoed
Kasteel Keukenhof:
kasteel, oorspronkelijk in 1642 gebouwd in op het eind van het Keukenduin, behorend
bij de houtvesterij van het Slot Teylingen (zie de pagina Sassenheim-Teylingen).
De opbrengst van het duin was dan ook bestemd voor de keuken van het Slot Teylingen.
Zo is de naam Keukenhof ontstaan, dat later een landgoed werd. Rond 1862 is
het kasteel geheel in romantische stijl (deels neo-gotisch, deels neo-classicistisch)
verbouwd en voorzien van zeven torens. Stationsweg 166A.
Boerderij Keukenhof:
gelegen achter het kasteel Keukenhof, een U-vormig gebouw uit 1643, met aan
de voorkant een koeienstal met bedrijfsruimten; aan de andere kant bevindt zich
het grootste deel van de woning, die is voorzien van een dak met blauwe pannen;
tussen de beide vleugels is een binnenplaats. In tegenstelling tot het kasteel
heeft de boerderij zijn historisch aanzien behouden. Op het landgoed werden
nog diverse andere gebouwen neergezet: in de 18e eeuw een aan de boerderij vastgebouwd
zgn. bakhuisje, twee witgepleisterde dienstwoningen, 't
Hoogje, en een bakstenen washuisje, uitgevoerd met een
vrijstaande buitenpomp; in 1850 een Zwitsers Speelhuis, opgenomen
in de ommuring van de moestuin; in 1857 een Koetshuis; en rond
1900 een houten prieel, het zgn. Sparrenhuisje. Stationsweg 164-166A.
Keukenhofmolen:
siermolen (stellingmolen), in 1957 als toeristische attractie gebouwd, met gebruikmaking
van de bovenbouw van de vroegere poldermolen uit de Rozenburgerpolder van de
gemeente Slochteren. Terrein van de Keukenhof. Stationsweg 166A
Sint Agathakerk:
oorspronkelijk was hier een kapel, als bedehuis ressorterend onder Sassenheim.
In 1460 werd de kapel door Paus Pius ll verheven tot een zelfstandige parochiekerk
en gewijd aan Sint Agatha. De huidige kerk is uit 1903, met pastorie en kloostergebouw.
De kerk kreeg de bijnaam 'kathedraal van de Bollenstreek'. Het is een laat maar
gaaf en stijlzuiver voorbeeld van neo-gotische kerkelijke bouwkunst. De torenspits
werd in 1929 ingekort en vervangen door een neo-barokke bovenbouw. Het interieur
is van belang vanwege de rijkdom aan gave kunstwerken. Heereweg 273. Pastorie:
Heereweg 275.
Nederlands Hervormde
Kerk: 15e eeuwse kerk, met eenbeukig schip en tufstenen toren; na de
reformatie (rond het beleg van Leiden, 1573-74) in protestantse handen overgegaan.
Heereweg 250.
't Lammetje Groen:
oorspronkelijk 17e eeuwse boerderij, uitgebreid in de 18e eeuw, o.a. met een
hardstenen buitenpomp aan de lange gevel. In de voorgevel bevindt zich een tegeltableau
uit 1927, met een afbeelding van 't Lammetje Groen. Stationsweg 53.
Middelburg:
middeleeuwse boerderij uit 1852 met gotische ramen, trapgevels en zadeldaken,
gebouwd op de fundamenten van een oorspronkelijk 17e eeuwse boerderij; in de
19e eeuw werd de boerderij nog het Morschveen of Mosveen genoemd; na 1900 veranderde
de naam in Middelburg. Loosterweg Noord 6.
Klooster:
ca. 1900 gebouwd in neo-gotische stijl. Restant van een R.K.-complex waarvan
ook een jongens- en een meisjesschool deel uitmaakten. Deze schoolgebouwen zijn
afgebroken voor de aanleg van de Lindenlaan en het appartementengebouw 'Kloosterhof'.
Heereweg 258.
Lageveensemolen:
poldermolen (wipmolen) uit 1890, met een rood en wit geschilderd bovenhuis.
De oorspronkelijke kleine molen ter bemaling van e Lageveense polder stond elders
naast de Leidsevaart, maar werd in 1842 verplaatst door de aanleg van de spoorbaan.
Oostzijde Leidsevaart.
Hogeveensemolen:
poldermolen (grondzeiler), in 1654 gebouwd ter bemaling van de Hogeveense polder.
De wieken hebben een vlucht van 23,40 m. De molen stond hier al voor het uitgraven
van de Leidsevaart (Haarlemmertrekvaart) in 1656-57. Eerder was hier namelijk
al de oude Veenwatering, waarop het overtollige water kon worden uitgeslagen
en ingelaten in droge perioden. In 1985 was de laatste grote restauratie en
werd de molen weer in werking gesteld. Westzijde Leidsevaart.
Bollenschuur annex
kantoor: gebouwd in 1922 in een stijl die verwant is aan de Nieuwe Haagse
school. De grote schuur is van het type bollenschuur met vide, waarvan er in
de bollenstreek nog maar enkele voorkomen. Sedert 1981 in gebruik als antiekhandel.
Heereweg 30.
Nieuw Zomerzorg:
woonhuis met aangebouwde bollenschuur, laat 19e eeuws, in eclectische bouwstijl.
Heereweg 287.
Huys ter Specke:
middeleeuws "steenhuis", voor het eerst vermeld in 1343, hoewel het geslacht
Van der Specke al in 1325 wordt genoemd. In de tijd van Jacoba van Beieren vinden
we hier 'Jonge Dirk van der Specke'. Diverse geslachten hebben het eigendom
in de loop der eeuwen in handen gehad. Achterweg Zuid 50-52.
Wassergeest:
boerderij uit ca. 1605. De trapgevel is onderdeel van een verbouwing in 1855.
De boerenschuur werd rond 1909 tot bollenschuur verbouwd. Achterweg-Zuid 35.
H.H. Engelbewaarders:
R.K. kerk uit 1931, in de volksmond "De Engel". De bijzondere, neo-byzantijnse
bouwstijl is vooral terug te vinden in het interieur. De kerk is aan alle zijden
vrijwel symmetrisch van compositie. Heereweg 457 en 459 (pastorie).
Heemskerk:
oorspronkelijk 17e eeuwse boerderij, met rieten zadeldak. Heereweg 443.
Huys Dever:
ridderhofstede uit 1375, aangelegd aan de oostelijke rand van de Lisser strandwal
waar de Oude Heereweg op ligt. In vroeger tijden bestond het complex uit een
hoefijzervormige woontoren (donjon) en een plein (de voorhof), met daaromheen
een gracht. De bij 't Huys behorende Portierwachterswoning (Heereweg 347c) dateert
uit de 17e eeuw. Tot ca. 1750 werd Dever dan ook bewoond, maar daarna kwam het
huis leeg te staan. Er vonden verschillende wijzigingen plaats aan het gebouw,
maar raakte later toch in verval. In 1949 kwam de ruïne in bezit van de gemeente
Lisse. De Stichting Dever heeft zich in 1963 het lot van de ruïne aangetrokken
en uiteindelijk werd in 1973 gestart met de renovatie van de halfronde toren.
Inmiddels is ook de oorspronkelijke gracht weer deels uitgegraven. In het museum
in de toren is een expositie over de geschiedenis van 't Huys Dever, met o.a.
aardewerk, porselein en glaswerk. Geopend: di - zo, 14-17 u. Heereweg 349a,
tel. 0252 411430.
Stolpboerderij:
uit de 17e eeuw, met rieten kap. 't Lange Rack 2.
Lisserpoelmolen:
grote poldermolen (grondzeiler), in 1676 gebouwd ter bemaling van de Lisserpoelpolder;
uitgerust met een schroefvormige vijzel, die werd gebruikt voor het opmalen
van het water. De Lisserpoelpolder was waarschijnlijk de eerste polder in Nederland
met vijzelmolens. De laatste grote restauratie was in 1964. Rooverbroekdijk
100, tel. 0252 212361.
Zemelpoldermolen:
poldermolen (grondzeiler), bemaalde ooit de Zemelpolder; in 1999 grotendeels
afgebrand, maar na restauratie sinds voorjaar 2003 weer in oude glorie hersteld.
1e Poellaan 59, tel. 0252 433240.
Station Lisse:
stationsgebouw uit 1905 met invloeden uit de Art Nouveau stijl. Kenmerkend zijn
de ver doorgevoerde asymmetrie en het afwisselende materiaalgebruik (baksteen,
natuursteen en houtwerk). Door de grote afstand tot de dorpskern werd het station
Lisse in 1945 uit de dienstregeling geschrapt; daarna is er een tijdelijke dienstregeling
geweest ten behoeve van de Keukenhof. Sedert 1995 heeft het een horeca functie.
Stationsweg 57.
Museum
![]()
De Zwarte Tulp: overzicht van de geschiedenis van de Bloembollenstreek
tussen Haarlem en Leiden; de ontwikkeling van bol tot bloem; collectie bollenteeltwerktuigen;
video's over de moderne bollenteelt; elk voorjaar een expositie waarin één bepaalde
bloembol centraal staat. Grachtweg 2A, tel. 0252 417900. www.museumdezwartetulp.nl