| Plaatsen |
| Noordwijk |
![]() |
||||||||
Cultureel Erfgoed
Voorstraat-Lindenplein
Grote of St. Jeroenskerk: gelegen aan de monumentale Voorstraat.
De toren stamt uit de 13e eeuw en heeft muren van twee meter dik. De rest van
de kerk is na 1450 gebouwd in laat-gotische stijl. Voor de Reformatie was het
naast parochiekerk ook bedevaartskerk ter ere van St. Jeroen. Het orgel werd
in 1865 door de firma Knipscheer gebouwd en in 2000 grondig gerestaureerd. Het
wordt met name in de zomer veelvuldig bespeeld tijdens concerten.
Café 'Thomas': recht tegenover de Grote of St. Jeroenskerk aan de Heilige Geestweg 2. Dit 17e eeuwse pand is zeker al 250 jaar in gebruik als kroeg. Evenals de even oude dorpsboerderij (Voorstraat 16) heeft de trapgevel een gemetseld ovaal cartouche-raam en zit de voordeur in het midden van het pand. Bovendien heeft 'Thomas' een stenen kinderkopje in de top van de gevel. Deze versiering uit de Renaissance periode is op meerdere gebouwen in Noordwijk-Binnen terug te vinden.
Kerkstraat 1a. De gevelstenen aan de kant van de Van Limburg Stirumstraat tonen dat dit pand tot 1887 heeft gediend als raadhuis.
Het Lindenplein met zijn grote waterpompen heette vroeger het Marktveld. Hier werden agrarische producten en vis verkocht. De natuurstenen pompen werden in de 18e eeuw gebouwd. Het zuivere duinwater werd o.a. gebruikt bij het bereiden van medicijnen.
De Lindenhof: eigenlijk een landhuis midden in het dorp. De rode
beuk in de tuin is de meest opvallende boom in Noordwijk. De 19e eeuwse dichteres
Henriëtte Roland Holst woonde hier. Lindenplein 1.
De vele tientallen lindebomen vormen een lint van monumenten in
de oude straten van Noordwijk-Binnen. Velen werden reeds rond 1760 geplant in
opdracht van het toenmalig gezag. Om de drie jaar worden de linden gesnoeid.
Aan de zijde van de huizen gebeurt dit als leilinde terwijl men de bomen aan
de straatzijde naar elkaar toe laat groeien. Hierdoor zijn in de loop der eeuwen
lange groene poorten ontstaan. Deze typische vorm van groenbeheer is uniek in
Nederland.
Raadhuis: het oude deel van het raadhuis dateert blijkens de steen boven de ingang uit 1887. Bij de bouw is de zandstenen poort van het voormalige weeshuis ingemetseld (aan de Voorstraatzijde). Voorstraat 42.
Voorstraat 16: in de 17e eeuw gebouwd als dorpsboerderij in Hollandse Renaissance stijl. De brede trapgevel is in de loop der eeuwen door het grote dak erachter naar 'binnen' getrokken. De akkers van de boerderij lagen ten noorden van het dorp op de oude duinen, terwijl de weiden ten oosten hiervan op de vochtige strandvlakten lagen. Tot ver in de 20e eeuw heeft deze boerderij dienst gedaan, thans is het woonhuis.
Voorstraat 19: woonhuis van vóór 1500 en daarmee het oudste huis van Noordwijk. De laat-gotische bouwstijl is vooral zichtbaar aan details in de top van de gevel. Op de trappen van de gevel zijn fraaie gedraaide pinakels en smalle verticale nissen aangebracht. Na restauratie in 1977 is het weer als woonhuis in gebruik. Het is soms tijdens Open Monumentendag (begin sept.) te bezichtigen.
St. Jorisdoelen:
een levend monument: nog steeds schieten de leden van het St. Jorisgilde iedere
vrijdagavond in de zomermaanden op de gaai boven op de 20 meter hoge paal. Dit
ritueel vindt sedert 1477 onafgebroken plaats en gebeurt traditioneel met pijl
en kruisboog. Het is het oudste nog bestaande schuttersgilde van Nederland.
Het terrein zelf is niet toegankelijk, het schieten is echter goed vanaf de
openbare weg te volgen. Offemweg 17.
Kruidenwinkeltje:
laatste tastbare herinnering aan de rijke kruiden-historie van Noordwijk-Binnen.
Verkoop van 250 kruide. Pickéstraat 46, tel. 071 3612839.
Oud-Noordwijk:
historische duinrandboerderij uit 1625, met ertegenover de laatste vissershuisjes
van het dorp. Jan Kroonsplein 4, Noordwijk.
Museum Oud-Noordwijk: het verstilde beeld van een bruisende
badplaats, o.m. lokale visserij, klederdracht, bollenteelt. Geopend: half
april - begin juni en half september tot eind september, di t/m zo, van 14.00
- 17.00 uur. Jan Kroonsplein 4, Noordwijk. Tel. 071-3617884, www.G-O-N.nl.
Kapel aan Zee:
uit 1647. Tijdens de restauratie in1966 bleek dat bij de bouw in ruime mate
gebruik was gemaakt van op het strand aangespoeld hout. Hoofdstraat 96.
Vuurtoren:
gebouwd in 1923, ter vervanging van de toren uit 1854. 33 meter hoog, van baksteen
en gewapend beton. Noordzijde Kon. Wilhelminaboulevard. noordwijk.vuurtorens.net
Hoogewegse molen:
poldermolen (wipmolen) uit 1652, grotendeels vernieuwd in 1711, gebouwd ter
bemaling van de Hoogewegpolder. Nabij de Noordwijkerhoek en de Haarlemmer Trekvaart.