Natuur & Landschap Historie Cultureel Erfgoed Vrije tijd & Bezoekersinfo Adressen Hotels

Wassenaar is één van de meest groene kustgemeenten, met een 8 km lang strand, uitgestrekte duingebieden, en een dorpskern omgeven door bossen, landgoederen en villawijken. Na Apeldoorn heeft Wassenaar het grootste bosareaal van Nederland. Toch geldt Wassenaar niet als een echte badplaats; het dorp ligt niet direct aan het strand en vanwege het grote belang van de duinen voor de drinkwatervoorziening is er geen boulevard ontstaan.
Aantal inwoners: ca 25.608 (2008).

Natuur en landschap

Binnenduinvlakte
Lentevreugd: in de 19e eeuw werden de duinen hier voor zandwinning afgegraven en als geestgrond in gebruik genomen voor de bollenteelt. Mede onder druk van o.m. Stichting Duinbehoud wordt Lentevreugd nu teruggegeven aan de natuur. Aan de voet van de steile duinhellingen treedt sterke kwel op van kalkrijk grondwater en kunnen bijzondere planten gaan groeien;er wordt hier gehoopt op de terugkeer van natte schrale graslanden en duinbeken; dat zal nog wel een aantal jaren duren, waarin de begroeiing moet worden gemaaid en afgevoerd.

Duinlandschap
Westelijk van de dorpskern zijn de duinen nog grotendeels intact gebleven:
Berkheide-Ganzenhoek (1000 ha): gevarieerd open duinlandschap, met veel opgaand struweel, kwetsbare mos- en korstmoshellingen en een flink aantal meren voor de drinkwaterwinning. Sinds 1976 wordt het gebied grondig onderzocht door de Werkgroep Berkheide; deze heeft vastgesteld dat Berkheide een uiterst rijke flora herbergt (meer dan 500 plantensoorten), een rijke avifauna (meer dan 100 broedende soorten) en ook veel andere diersoorten. Het gebied is beschermd als Staatsnatuurmonument, onderdeel van het gebied Hollands Duin. Grotendeels vrij toegankelijk voor wandelaars. Plattegrond verkrijgbaar bij de VVV en bij Staatsbosheheer.
Meijendel (2000 ha): zeer afwisselend duingebied met opgaande bossen, dichte struwelen, grasvlakten, kwetsbare kruiden-, mos- en kostmoshellingen, stuifduinen, natte duinvalleien en meren; de laatste staan ten dienste van de drinkwatervoorziening van Den Haag en omstreken. De Waalsdorpervlakte, de centrale vallei Meijendel en de Stadsrand Den Haag zijn vrij toegankelijk; overigens beperkt toegankelijk.

Strandwalbossen
De Horsten: een ca. 450 ha groot landgoed, bestaande uit Ter Horst, Raaphorst en Eikenhorst, samengebracht door prins Frederik der Nederlanden (1797-1881), is nu één van de grootste landgoederen van Zuid-Holland. Prachtig wandelgebied met veel bos, de bekende Seringenberg (1792), het tot jachtslot verbouwde Kasteel ter Horst (niet te bezichtigen), een vriendelijk en gastvrij theepaviljoen en op de grens met het polderland enkele oude boerderijen. Als jachtdomein eigendom van het Koninklijk Huis. Geopend: april - aug dagelijks, sept - maart, di-zo. Papeweg 36, Wassenaar en Horstlaan, Voorschoten. Info: tel. 071 561457
De Paauw en Ruys: ca. 14 ha groot wandelpark met daarin het raadhuis De Paauw en een grote vijver met fontein. Rijksstraatweg, Prinses Marielaan, Pieter Twentlaan.
Backershagen: voortgekomen uit een boerderij die al omstreeks 1400 bestond. Het landgoed is ontstaan tussen ca 1770 en 1910. Vervolgens is Backershaven opgesplitst in vijf nieuwe landgoederen: Ivicke, De Wiltzangk, De Hartenkamp, de oude kern van Backershagen en Beukhaghe (het huis met blauwe dak). Het oude huis Backershagen is in 1986-87 herbouwd en uitgebreid. Nu is Backershagen een 24 ha groot wandelpark. Rijksstraatweg, Backershagenlaan, Paauwlaan, Rust- en Vreugdlaan.
Rust en Vreugd: ca. 60 ha wandelpark met een grote variatie aan natuurlijke landschappen. Houtlaan, Menkenlaan.
Voorlinden: ca. 39 ha groot bos- en duingebied; uitsluitend toegang met wandelkaart die in beperkte oplage bij het landgoed wordt uitgegeven. Buurtweg.
De Wittenburg: ca. 14 ha groot wandelpark; het kasteel is niet publiek toegankelijk. Rijksstraatweg, Zijdeweg, Bloemcamplaan.
Clingendael: Het landgoed ligt in de binnenduinrand, op het overgangsgebied van strandwal naar de wat lager gelegen strandvlakte. De geschiedenis van Clingendael begint al in 1544. Toen stond hier een eenvoudige boerderij, die later is uitgebreid met aangrenzende gronden. Het werd één van de belangrijkste buitenplaatsen in de Nederlanden. Clingendael beleefde een bloeiperiode aan het eind van de 17e eeuw toen hier de eerste Frans geinspireerde classicistische tuin in de Nederlanden ontstond. Tegenwoordig is het een ca 69 ha groot wandelpark met waterpartijen en zeer fraai aangelegde tuinen. De bekende Japanse tuin werd eind 19e eeuw aangelegd. Vanwege de kwetsbaarheid van de planten is de Japanse tuin jaarlijks slechts 6 weken geopend voor publiek, vanaf 1 mei (dagelijks van 9-16u). Het park herbergt maar liefst dertig soorten voorjaarsbloemen. Wassenaarseweg, naast het hoofdkantoor van de ANWB.

Cultuurlandschappen
Wassenaar staat bekend om haar vele landgoederen, buitens en kapitale landhuizen. Niet alle landgoederen zijn vrij toegankelijk omdat de meeste in particulier bezit zijn. De meeste buitens die voor het publiek toegankelijk zijn bevinden zich langs de westzijde van de Rijksstraatweg (behalve de Horsten).

Bezoekerscentrum
Bezoekerscentrum Meijendel: wisselende exposities over het duingebied, ingericht door Dunea. Achter het centrum ligt de Duintuin met tal van inheemse duinplanten. Het centrum organiseert diverse wandelroutes en excursies. Geopend: apr - okt, 10-16 u; nov - mrt, zo-do, 10-16 u. Meijendelseweg 40, tel. 070 5117276.